حقایقی درباره آفتاب سوختگی

حقایقی درباره آفتاب سوختگی

حقایقی درباره آفتاب سوختگی 

اگرچه وجود خورشید جهت ادامه حیات موجودات الزامی است، اما قرارگیری طولانی در معرض نور خورشید برای ما زیان­آور است )مثلاً می­تواند باعث سرطان پوست گردد(. در ایالت متحده، هر ساله بیش از یک میلیون نفر مبتلا به سرطان پوست شناسایی می­شوند که بیشترین آمار گزارش شده از انواع سرطان می­باشد. اما با یک برنامه­ریزی گسترده جهت محافظت در برابر نور خورشید، می­توان تاحد­­زیادی از بروز این مشکل جلوگیری نمود. تخمین زده شده که دلیل اصلی ابتلا به ۹۰ درصد سرطان­های پوست فاقد ملانوما (تومور پوستی بدخیم با منشا سلول­های ملانین­دار) و ۶۵ درصد سرطان­های پوست همراه ملانوما، قرارگیری در معرض اشعه ماوراء بنفش (UV) نور خورشید است. با وجودی که کرم­های ضدآفتاب به تنهایی نمی­توانند کاملاً مانع از ابتلا به انواع سرطان پوست شوند، اما استفاده از کرم­های ضدآفتاب در محافظت از پوست در مقابل نور خورشید تأثیر بسزایی دارد؛ چراکه با استفاده مناسب از کرم­های ضدآفتاب سپری در برابر اشعه مخرب خورشید روی پوست خود ایجاد می­نمایید. بر اساس تحقیقات اخیر، اطلاعات بیشتر افراد در مورد تاثیر کرم­های ضدآفتاب و روش استفاده مناسب آن کافی نیست؛ به همین منظور، هدف این مقاله اطلاع رسانی در مورد کرم­های ضدآفتاب و دیگر روش­های مقابله با اثرات مخرب نور آفتاب، می­باشد تا بتوانید خود را در برابر اشعه مضر نور آفتاب مصون سازید. 

تاثیر اشعه UV روی پوست ما چگونه است؟ چه خطری دارد؟

اشعه UV، عامل سرطانزای معروفی است که می­تواند یک سری تاثیرات مخرب روی پوست داشته باشد. ۲ نوع اشعه UV که می­توانند روی پوست تاثیر بگذارند (UVA و UVB)، می­توانند موجب سرطان پوست و تضعیف سیستم ایمنی بدن شوند؛ بعلاوه موجبات پیری زودرس پوست، آب مروارید چشم و تغییر رنگ پوست را فراهم می­سازند.

اشعه UVA: اشعه UVA توسط لایه اوزون جذب نمی­شود، بنابراین عمیقاً در پوست نفوذ کرده و موجب پیری پوست می­گردد. تا ۹۰ درصد تغییرات ظاهری در پوست که عمدتاً به پیری مربوط می­شود، توسط تابش خورشید صورت می­گیرد.

اشعه UVB: این اشعه قدرتمند که قسمتی از آن توسط لایه اوزون جذب می­شود، بیشتر روی سطح پوست تأثیر گذاشته و منجر به آفتاب سوختگی می­گردد. به دلیل نازک شدن لایه اوزون، تا بازسازی آن، که در اواخر قرن ۲۱ صورت می­پذیرد، نگرانی­ها در مورد اثر مخرب اشعه UVB رو به افزایش می­باشد.

آیا اشعه خورشید به همه به یک اندازه آسیب می­رساند؟

هر شخصی، جدا از قوم و نژاد، در برابر اشعه خورشید آسیب­پذیر است؛ ولی میزان آسیب­پذیری هر شخص با دیگری متفاوت است.

  • نوع پوست:

مدت زمان لازم برای آفتاب سوختگی، به نوع پوست شخص وابسته است. انجمن دارو و غذا[۱] در آمریکا (FDA)، پوست­ها را به ۶ نوع تقسیم کرده است. هرچه این عدد کوچک­تر باشد (پوست­های نوع ۱و۲) پوست روشن­تر و لطیف­تر است و در صورت قرارگیری در معرض آفتاب، سریع­تر و شدیدتر از انواع دیگر می­سوزد. هرچه این عدد بزرگ­تر باشد (پوست­های نوع ۵و۶) پوست تیره­رنگ بوده و دیرتر از بقیه انواع پوست، آفتاب سوخته می­شوند. 

چگونه کرم­های ضدآفتاب عمل می­کنند؟ شاخص حفاظت در برابر آفتاب[۲] (SPF) چیست؟magalat214

کرم­های ضدآفتاب با جذب یا انعکاس اشعه­های فرا­بنفش (UVA و UVB) از پوست شما حفاظت می­نمایند. بر طبق خواسته FDA، تمام کرم­های ضدآفتاب باید شامل SPF باشند. SPF بر مقدار نسبی محافظت کرم در برابر آفتاب سوختگی پوست­های نوع ۱و۲و۳ (در صورت استفاده صحیح از کرم)، دلالت دارد. حداقل SPF مناسب برای کرم ضدآفتاب ۱۵ می­باشد. توجه داشته باشید که اثر حفاظتی کرم با ۳۰SPF  دو برابر کرم با ۱۵ SPF نیست، بلکه در صورت استفاده صحیح، کرم با ۱۵ SPF از %۹۳ تشعشع UVB به پوست جلوگیری می­کند ولی ۳۰SPF =  از %۹۷ آن حفاظت می­نماید (نمودار زیر را ببینید).

اگرچه عدد SPF بیشتر به حفاظت در برابر اشعه UVB دلالت دارد، بسیاری از کرم­های ضدآفتاب شامل ترکیباتی می­باشند که از پوست در مقابل اشعه UVA نیز محافظت می­نمایند. استفاده از این نوع کرم­ها با برچسب «طیف گسترده»[۱] بسیار توصیه می­شود.

اثرات مخرب اشعه UV چیست؟

افرادی که بیشتر مستعد آفتاب سوختگی هستند، به همان شدت مستعد سرطان پوست نیز می­باشند. مطالعات نشان داده است که اشخاصی که روی پوستشان لک و خال دارند نیز بیشتر در خطر ابتلا به سرطان پوست هستند. اگرچه افرادی که عدد نوع پوستشان بالاتر است کمتر به سرطان پوست دچار می­شوند، اما آنها نیز در صورت قرارگیری در معرض نور شدید آفتاب باید از خودشان محافظت نمایند؛ چراکه سرطان پوست آنهایی که پوستشان تیره­تر است، هنگامی تشخیص داده می­شود که به مرحله­ بسیار خطرناکی رسیده باشد.

  • معیارهای دیگر

بیماری­های خاص نظیر سل پوستی[۳] می­تواند موجب حساس­تر شدن فرد نسبت به اشعه خورشید ­گردد. عده­ای از داروها نظیر آنتی­بیوتیک­ها و آنتی­هیستامین­ها و حتی یک سری از داروهای گیاهی نیز حساسیت شخص را به نور آفتاب افزایش می­دهند. در این ضمینه با پزشک خود مشاوره نمایید. 

ترکیبات فعال کرم­های ضدآفتاب کدامند؟

  • ترکیبات شیمیایی

کرم­های ضدآفتاب با طیف گسترده اغلب شامل تعدادی از ترکیبات شیمیایی با خاصیت جذب اشعه UVA و UVB می­باشند. بسیاری از کرم­های ضدآفتاب حاوی جاذب­های UVB و UVA نظیر آووبنزن یا بنزوفنون (از قبیل دی­اکسی­بنزون، اکسی­بنزون یا سالیسوبنزون) هستند. به ندرت ترکیبات شیمیایی منجر به واکنش­های پوستی مانند آکنه، سوختگی تاول، خشکی، خارش، جوش، قرمزی، سوزش، تورم و سفتی پوست می­گردند. در صورت مواجه شدن با این علائم با پزشک مشاوره کنید. این واکنش­ها بیشتر مربوط به ترکیب پایه کرم ضدآفتاب (پارا-آمینوبنزوئیک اسید) و نیز کرم­های حاوی بنزوئیک اسید می­باشند. یک سری از کرم­های ضدآفتاب نیز شامل الکل­، اسانس و یا نگهدارنده می­باشد و در صورتیکه شما آلرژی پوستی دارید، از استفاده از این کرم­ها خودداری نمایید.

  • ترکیبات فیزیکی

ترکیبات فیزیکی تیتانیوم دی­اکسید و زینک اکسید موجب انعکاس و پراکندگی هر دو اشعه UVA و UVB می­شوند. این ترکیبات معدنی که از روش­های شیمیایی تولید شده­اند، معمولاً موجب واکنش­های حساسیتی نمی­شوند. با استفاده از تکنولوژی جدید، اندازه ذرات تیتانیوم دی­اکسید و زینک اکسید کاهش پیدا کرده و باعث شده که شفاف­تر شوند (بدون اینکه خاصیت ضدآفتابی آنها تغییر کند).

  • خلاصه

تمام ترکیبات فیزیکی و شیمیایی که در بالا اشاره شد، توسط FDA پذرفته شده­اند. این اجزاء و اطلاعات مربوطه و مقدار نسبی حفاظت در برابر UV و گروه آنها (شیمیایی یا فیزیکی)، در جدول ذیل آمده است. 

magalat215

چگونه می­توان حفاظت در برابر خورشید را به حداکثر رساند؟

به جهت اینکه اجزاء فعال در کرم­های ضد آفتاب قادر نیستند که اشعه­های UVA و UVB را کاملاً بلوکه کنند، با استفاده تنها از کرم­های ضدآفتاب نمی­توانید از بروز سرطان پوست و دیگر مشکلات پوستی ناشی از نور آفتاب، مصون باشید. بنابراین برای محافظت کامل از خودتان، اعمال زیر را تا آنجا که می­توانید انجام دهید:

  • سعی کنید آفتاب سوخته نشوید.
  • از برنزه شدن در برابر نور آفتاب پرهیز نمایید.
  • مرتب از کرم­های ضدآفتاب استفاده کنید.
  • لباس­های محافظ بپوشید.
  • در جستجوی سایه باشید.
  • مراقب بازتاب اشعه UV از آب، برف، شن و ماسه باشید.
  • ویتامین دی را از روش­های بی­خطر دریافت نمایید.

آیا بدون UV می­توان برنزه شد؟

برنزه کننده­های بدون آفتاب، مانند یک کرم روی پوست مالیده می­شوند و می­توانند یک حالت برنزه موقت و مصنوعی را بوجود بیاورند. تنها افزاینده رنگی که در FDA بدین منظور پذیرفته شده، دی­هیدروکسی استون می­باشد. البته کاربرد آن می­تواند مشکل باشد و در مواقعی پوست واکنش متفاوتی داشته که در نتیجه آن، منظره ناجوری بوجود می­آید. این برنزه کننده­ها، موقتاً پوست را رنگی می­کنند و با آب و صابون شسته می­شوند. آنها ممکن است پس از کاربرد رگه­دار به نظر برسند و لباس­ها را رنگی کنند. امکان دارد برنزه کننده­های بی­نور فاقد ترکیبات ضد آفتاب باشند که با توجه به برچسب آنها، می­توانید متوجه این خاصیت نیز شوید. 

آیا برنزه کردن با نور آفتاب بی­خطر است؟

غیر ممکن است! هر تغییری روی رنگ طبیعی پوست نشان دهنده صدمه به پوست می­باشد. هنگامی که رنگ پوست شما در اثر قرار گیری در معرض نور آفتاب تغییر نماید، خطر ابتلا به بیماری­های پوستی وابسته به آفتاب افزایش می­یابد. 

آیا حفاظت کردن پوست از نور آفتاب، باعث کمبود ویتامین دی می­شود؟

معمولاً در رژیم غذایی افراد ویتامین دی به مقدار کافی وجود دارد؛ اما اگر در این ضمینه نگران هستید، بهتر است با پزشک خود مشورت کرده و در صورت لزوم از داروهای مولتی­ویتامین یا مکمل­های غذایی حاوی ویتامین دی استفاده نمایید. 

آیا لوسیون­های برنزه کننده بی­خطرند؟

از نظر FDA، این یک موضوع مهم برای سلامتی افرادی است که از این محصولات استفاده می­کنند و باید به آنها گفته شود که این محصولات حاوی ترکیبات ضد آفتاب نیستند و بنابراین هیچ محافظتی در برابر آفتاب سوختگی و دیگر اثرات مضر نور خورشید اعمال نمی­کنند. FDA لازم دانسته که برچسب زیر روی تمام این محصولات زده شود:

«هشدار! این محصول حاوی ترکیبات ضد آفتاب نمی­باشد و جلوی آفتاب سوختگی را نمی­گیرد. آفتاب گرفتن مکرر جهت برنزه نمودن پوست بدون محافظ، خطر پیر شدن زودرس پوست، سرطان پوست و دیگر تأثیرات مخرب آفتاب را حتی در صورت نسوختن، افزایش می­دهد.»

چگونه می­توان از بچه­ها مراقبت نمود؟

  • کودکان:

با توجه به اینکه کودکان در طول زندگی خود در معرض اشعه UV خورشید قرار می­گیرند، بسیار مهم است که روش حفاظت در برابر نور خورشید را از کودکی به صورت یک عادت فرا گیرند. بسیاری از والدین از کرم­های ضدآفتاب برای کودکان خود به شکل مؤثری استفاده نمی­کنند. بهتر است کرم­های ضدآفتاب در تمام قسمت­های پوست که در معرض نور قرار دارند، مکرراً استفاده شوند. آفتاب سوختگی شدید در دوران کودکی به شکل چشمگیری خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می­دهد. بین سال­های ۱۹۷۳ و ۲۰۰۳ ملانوما (تومور پوستی با منشأ سلول­های ملانین دار) %۸۱ افزایش یافت. بعلاوه این بیماری در کودکان نیز رو به افزیش است (افزایش %۳ در سال). به همین خاطر بسیار مهم است که به کودکان بیاموزیم تا در معرض نور خورشید رفتار معقولی داشته باشند. چراکه با تعلیم دادن به کودکان درباره خطرات خورشید و تشویق کردن آنها جهت محافظت خود در برابر نور خورشید به حفظ سلامت آنها در طول زندگیشان یاری می­رسانید. 

  • نوزادان:

از قرار دادن نوزادان در معرض نور مستقیم خورشید خودداری نمایید. آکادمی پزشکان اطفال در آمریکا توصیه می­کنند که از کرم­های ضدآفتاب برای نوزادان فقط در صورت لزوم، در قسمت­هایی از بدنشان که با لباس پوشیده نمی­شوند (نظیر صورت و پشت دست­ها) به مقدار کمی استفاده نمایید.

  • برنامه آشنایی کودکان با نور خورشید:[۴]

با توجه به اینکه قرار گرفتن در معرض اشعه UV تهدید جدی برای سلامت مردم جامعه است، EPA[5] با همکاری مدارس بواسطه برنامه آشنایی کودکان با نور خورشید، با عموم مردم در بسیاری از کشورها ارتباط برقرار کرده­ است. هدف این برنامه این است که به دانش­آموزان در مقطع ابتدایی و متوسطه بیاموزند که چگونه از خودشان در برابر تابش بیش از حد اشعه UV مراقبت کنند. برای اطلاعات بیشتر می­توانید به وب سایت این برنامه «www.epa.gov/sunwise» مراجعه نمایید.

چگونه محیط اطراف روی تابش­ها اثر می­گذارد؟

شدت اشعه UV خورشید که به سطح زمین می­رسد، متغیر است و باید به این موضوع، هنگامی که برای فعالیت­های خارج از منزل برنامه­ریزی می­نمایید. به طور کلی، قدرت اشعه UV در طول روز از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر به بیشترین حد حود می­رسد. تا %۸۰ اشعه UV از ابرها عبور می­کند، بنابراین، آفتاب سوختگی در روزهای ابری نیز ممکن است اتفاق بیافتد. همچنین، تابش UV در مناطق استوایی یا در در ارتفاعات بیشتر است. بعلاوه، برف، آب، شن و ماسه با انعکاس اشعه UV قدرت تابش آنرا افزایش می­دهند که در نتیجه بسیار مهم است که اسکی­بازان، قایق­رانان و کسانی که در ساحل کار می­کنند لباس و کلاه بپوشند و از کرم­های ضدآفتاب استفاده کنند.

چگونه از کرم­های ضدآفتاب استفاده کنیم؟

از کرم­های ضدآفتاب با طیف گسترده و SPF برابر ۱۵ یا بالاتر استفاده نمایید. ۲۰ دقیقه قبل از خروج از منزل (یا طبق دستورالعمل نوشته شده روی کرم)، کرم را به کار برید تا به کرم زمان کافی جهت جذب شدن در پوست را بدهید. حدود ۲۸ گرم از کرم را در سراسر پوست بدنتان مرتباً هر ۲ ساعت یک بار بمالید؛ در واقع یک تیوپ کرم ضدآفتاب ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرمی فقط برای استفاده یک روز یک نفر در کنار ساحل کافی است. لب­ها، گوش­ها، پاها، دست­ها، پشت گردن و سر (در صورتی که فاقد مو باشد) را فراموش نکنید. از کرم ضدآفتاب، تا قبل از تاریخ انقضاء یا حداکثر ۳ سال بعد از تولید می­توانید استفاده نمایید؛ چراکه تأثیر ترکیبات این کرم­ها پس از گذشت مدت طولانی کاهش می­یابد. بر طبق FDA کرم­های «ضدآب» باید SPF خود را تا ۴۰ دقیقه در آب حفظ نماید. در حالی که کرم­های «بسیار ضدآب» باید SPF خود را تا ۸۰ دقیقه در آب نگه دارد. به هر حال هر دو آنها باید به صورت منظم استفاده شود، چرا که تعرق زیاد، آب و خشک کردن با حوله، لایه محافظ کرم ضد­آفتاب را پاک می­کند. 

آیا استفاده از کرم­های ضدآفتاب ما را کاملاً از خطر محفوظ می­دارد؟

استفاده از کرم­های ضدآفتاب بدین معنی نیست که می­توانید زمان بیشتری زیر آفتاب بدون هیچگونه خطری بمانید (به خصوص زمانی که شاخص UV زیاد است). اگرچه یک کرم ضدآفتاب با SPF برابر ۱۵ یا بیشتر، جلوی آفتاب سوختگی را می­گیرد، نمی­تواند تمام اشعه مخرب خورشید را مسدود نماید. در حقیقت هیچ مدرکی دال بر اینکه ضدآفتاب­ها شما را از ملانومای بدخیم (کشنده­ترین نوع سرطان پوست) محافظت می­کند وجود ندارد؛ اگرچه، ارتباط مستقیم آفتاب سوختگی و ظهور ملانوما مسلم است. بعلاوه، تعدادی مدرک دال بر اینکه کرم­های ضدآفتاب شما را از بسیاری از انواع دیگر سرطان پوست محافظت می­نمایند، در دسترس است. برای اینکه کاملاً از خودتان محافظت کنید، به خاطر داشته باشید که همیشه در جستجوی سایه باشید، ساعت کمتری را در معرض آفتاب بمانید و علاوه بر استفاده از کرم­های ضدآفتاب، لباس­های محافظ نیز بپوشید.


[۱] Food and Drug Administration (FDA)

[۲] Sun Protection Factor (SPF)

[۳] lupus

[۴] SunWise Program

[۵] United States Environmental Protection Agency

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *